Sensorische informatieverwerkingstherapie

Sensorische informatieverwerkingstherapie

Te veel of te weinig gevoelig voor prikkels kan de ontwikkeling op meerdere gebieden in de weg staan

Sensorische Informatieverwerkingstherapie

In onze huidige, drukke maatschappij heeft de prikkelverwerking een steeds grotere impact op het functioneren van een kind. Overal om ons heen ervaren we zintuiglijke prikkels waar kinderen mee moeten kunnen omgaan. Hierbij kunt u denken aan geluid, zicht, reuk, smaak, geur, het voelen, het bewogen worden. De klassen op school worden steeds groter, agenda's drukker. Niet alle kinderen blijken daar goed mee om te kunnen gaan. 
 

Als een kind problemen heeft met de sensorische informatieverwerking of sensorische integratie, wordt bedoeld dat het moeite heeft met de prikkelverwerking. Het kind kan dan niet goed reageren op de zintuiglijke prikkels die binnenkomen.
Een goed ontwikkelde prikkelverwerking is een basisvoorwaarde voor allerlei vaardigheden, waaronder lezen, schrijven, zwemmen, aankleden of zindelijkheid. Het wordt moeilijk om bepaalde handelingen uit te voeren als prikkels anders worden ervaren dan 'zou moeten' en het kind niet op het lichaam kan 'vertrouwen'.
 

Een prikkelverwerkingsstoornis

Naast horen, zien, ruiken en proeven is het 'voelen' een belangrijk zintuig. Enerzijds de tastzin, maar daarnaast ook de zogeheten 'verborgen' zintuigen met betrekking tot het voelen namelijk het gevoel van spieren, gewrichten, inwendige organen en het evenwichtsorgaan. 

Alle zintuigen worden tegelijkertijd door je lichaam ingezet bij het uitvoeren van activiteiten. Bij kinderen met problemen in de sensorische informatieverwerking werken de zintuigen niet goed samen, waardoor het kind  bij sommige activiteiten anders handelt, niet kan handelen of 'vreemd en ongepast' gedrag vertoont. Het is echter geen kwestie van niet willen, maar van niet kunnen. Het kind krijgt informatie namelijk anders binnen en ervaart de wereld ook anders. Het brein is minder georganiseerd en dit kan verschillende oorzaken hebben.

Als bepaalde prikkels onvoldoende geregistreerd of juist overgeregistreerd worden door de zintuigen en het brein, is er sprake van modulatieproblemen. Ook kan het zijn dat de zintuiglijke prikkels verkeerd geselecteerd en met elkaar verbonden worden. Dan spreken we van een discriminatieprobleem dat sensomotorische problemen, problemen bij het organiseren, plannen en uitvoeren van bepaalde activiteiten en bewegingen met zich meebrengt.
 
Daarnaast spelen alle zintuigen samen een belangrijke rol bij de alertheid, de aandacht / concentratie of bij het waarschuwen voor ‘gevaar’. Problemen in de sensorische informatieverwerking kunnen dan ook leiden tot ‘afwijkend’ gedrag, doordat een kind de prikkels niet goed kan omzetten naar adequate reacties.

Een kind kan op verschillende manieren reageren bij een prikkelverwerkingsprobleem: vechten (bijv. het opzoeken van extra prikkels door te gaan wiebelen of dingen luid te doen), vluchten (situaties of activiteiten vermijden) of verstijven. Ook clownesk gedrag om te verdoezelen waar het kind last van heeft is een veel voorkomende reactie. Bovendien kunnen kinderen gefrustreerd of snel boos worden doordat dingen niet willen lukken. Verder kunnen zij onzeker zijn of om veel bevestiging vragen.

Als de zintuigen op de juiste wijze registreren, weet het lichaam dat het 'veilig' is om een bepaalde activiteit uit te voeren. Daardoor is het leuk om een activiteit uit te voeren en zal het kind kunnen leren. Als de zintuiglijke signalen te zwak zijn en het lichaam niet waarschuwt voor gevaar kan een handeling onveilig worden. Als de zintuiglijke signalen te sterk zijn zal het kind te snel reageren alsof hij in gevaar is en zal dan iets niet durven of kunnen. Een prikkelverwerkingsprobleem heeft daarom grote invloed op de motorische en sociaal-emotionele ontwikkeling van een kind.

 

Hoe herkent u een prikkelverwerkingsprobleem?

Hoewel bij elk kind de symptomen van een prikkelverwerkingsprobleem anders zijn zullen we een aantal gedragsvoorbeelden noemen  waaraan u een prikkelverwerkingsprobleem kunt herkennen:

 

Tastgevoel

Kinderen die teveel tastprikkels registreren zijn erg gevoelig voor aanraking en houden er niet van op schoot te zitten of te knuffelen. Zij kunnen  problemen ervaren bij de zelfverzorging, zoals het niet willen tandenpoetsen of haren wassen. Of extreem veel last hebben van kriebelende, irriterende labeltjes en naadjes in kleding. Vaak zijn ze ook kieskeurig met het eten van bepaalde soorten voedsel, zeker als ze ook nog overgevoelig zijn voor geuren of smaak. Het spelen met materialen als zand, water, klei en verf vinden zij al snel vies. 
Bij onderregistratie van deze prikkels daarentegen, wordt het kind onvoldoende gewaarschuwd als het wordt aangeraakt of zelf iets aanraakt, waardoor het kind zich snel stoot, onhandig is en lomp bij aanraken. Het zal niet aanvoelen dat  gezicht of handen vies zijn.

 

Evenwichtsgevoel

Het evenwichtsorgaan is een fragiel orgaantje dat zich bevindt in het binnenoor. Het levert een belangrijke bijdrage aan het instandhouden van het evenwicht, zowel bij stilstand als bij beweging. Het waarschuwt ons als we dreigen te vallen of te struikelen en zorgt voor een stabiele blik tijdens het bewegen van het hoofd. Bij een prikkelverwerkingsprobleem met betrekking tot het evenwicht durven we niet op ons lichaam te vertrouwen omdat beweging en evenwicht niet gevoeld worden. Dit heeft gevolgen voor het gevoel van veiligheid en zekerheid wanneer we bewegen in de ruimte en onze positie ten opzichte van de zwaartekracht veranderen. Bepaalde sport- en beweegactiviteiten kunnen dan als een "naar" gevoel worden ervaren. Kinderen die hier last van hebben vertonen houdingsonzekerheid.   
 

Het gevoel van spieren en gewrichten

Het gevoel in onze spieren en gewrichten geeft ons informatie over onze houding en manier van bewegen en waarschuwt voor gevaar waardoor we niet vallen. Door een verkeerde balans in de prikkelverwerking merken we onze bewegingen niet voldoende op waardoor we de informatie uit de spieren en gewrichten te weinig gebruiken en het lastiger wordt om dingen te leren en om je te concentreren.


Bij een te sterke registratie van evenwichts- en bewegingsprikkels is een kind voortdurend bang om het evenwicht te verliezen. Ook kan het kind heel gevoelig zijn bij bewogen worden en heeft dan last van houdingsonzekerheid. Wilde spelletjes, op de trap of een randje lopen en schommelen kunnen dan angst oproepen en zullen vermeden worden. Het kind houdt zijn voeten het liefst op de grond vanwege het gevoel van zekerheid dat het geeft. Bij een onderregistratie van deze prikkels zien we het tegenovergestelde. Deze kinderen zien vaak geen gevaar en zijn voortdurend in beweging. Zij houden van wilde spelletjes, flink bewegen en stoeien. Het kind merkt niet dat hij of zij bewogen wordt of valt, zal te laat reageren en heeft dan onvoldoende opvangreactie. 
 

Gehoor

Kinderen die geluidsprikkels te sterk ervaren horen alles en hebben ook last van geluiden die ze niet hoeven te horen, zoals het tikken van de klok of herrie buiten of om zich heen. Hierdoor is moeilijk de aandacht te richten op het juiste en daardoor weer moeilijk om zich goed te concentreren. Bij onderregistratie van deze prikkels lijken deze kinderen 'doof' of slecht te luisteren. Zij hebben moeite om de informatie te verwerken die door het luisteren wordt verzameld en hebben meer tijd nodig dan anderen om tot actie over te gaan. 
 

Zicht

Gevoelig zijn voor licht en problemen met de oog-handcoördinatie kunnen ontstaan door problemen met het verwerken van visus-prikkels. Het 'te veel zien' leidt tot het te snel afgeleid zijn. Een onderregistratie zorgt er voor dat kinderen langer nodig hebben om beelden te verwerken en het duurt langer voordat het kind in actie komt, bijvoorbeeld het te laat vangen van een bal. Het duurt langer voor er inzicht ontstaat bij bijvoorbeeld puzzelen, ze hebben meer moeite met het herkennen van letters of cijfers, spiegelen langer de letters en cijfers. Ook kan het zijn dat zij meer moeite hebben met vloeiende oogbewegingen en zijn met lezen vaak de regel kwijt of slaan stukjes over. 

 

Waarvoor Sensorische Informatieverwerkingstherapie?

Onze gespecialiseerde sensorische informatieverwerkingstherapeuten helpen het kind met het reguleren van prikkels en verschaffen de omgeving (ouders/school) inzicht in wat het kind ervaart en hoe hiermee om te gaan. Er is vaak onbegrip vanuit de omgeving en frustratie bij het kind zelf, want het is geen kwestie van niet willen maar van echt niet kunnen.  
 

Behandeling Sensorische Informatieverwerkingstherapie

Door een intake, observatie en onderzoek brengen wij het probleem van het kind en de hulpvraag in kaart. Daarna zal er een behandelplan op maat worden opgesteld. Dit alles gebeurt spelenderwijs, want plezier (in leren) voor het kind staat voorop. Ouders/verzorgers en school zullen actief bij het behandeltraject worden betrokken. Wij maken gebruik van o.a. de borsteldruktechniek, voelspellen, spelletjes gericht op het lichaamsbesef en balans (o.a. hangmat, wiebelplank, verzwaringsmateriaal), Meichenbaum/vier-beertjes-methode, het motormeterprogramma en de kids skills-methode waarbij kinderen leren op een positieve, constructieve manier problemen te overwinnen door nieuwe vaardigheden te leren.

 

Meer informatie en voorbeelden van Sensorische Informatieverwerkingsproblemen kunt u vinden op de website van de branchevereniging: www.nssi.nl.
 

Vergoeding Sensorische Informatieverwerkingstherapie

Sensorische Informatieverwerkingstherapie wordt zowel door onze kinderergotherapeuten als kinderfysiotherapeuten gegeven als onderdeel van de behandeling. Derhalve gelden de verzekeringsvoorwaarden voor kinderfysiotherapie of kinderergotherapie. 
 

Kinderfysiotherapie wordt per kalenderjaar vanuit de basisverzekering 18 keer vergoed en kinderergotherapie 10 uur. Daarnaast geldt eventueel nog budget vanuit de aanvullende verzekering. Voor kinderen geldt er nooit een eigen risico.  
 

Beide therapievormen zijn in de meeste gevallen direct toegankelijk zonder verwijzing. Voor huisbezoeken is altijd een verwijzing nodig van de arts om voor vergoeding in aanmerking te komen.


Naar boven

Bel mij terug



Ons team

Karin Thijssen
Karin Thijssen Kinderfysiotherapeut - Sensorisch Informatieverwerkingstherapeut
Kim Appels
Kim Appels Kinderfysiotherapeut - Sensorisch Informatieverwerkingstherapeut
Geertje de Kinderen
Geertje de Kinderen Kinderergotherapeut - Sensorisch Informatieverwerkingstherapeut
Sanne Jansen-van Dinter
Sanne Jansen-van Dinter Kinderergotherapeut - Sensorisch Informatieverwerkingstherapeut - Kindercoach
Simone Robben
Simone Robben Kinderergotherapeut - Sensorisch Informatieverwerkingstherapeut - Kindercoach
Bekijk ons hele team
Praktijk Jacq Smolders https://plus.google.com/+JacqsmoldersNlOss/about?gmbpt=true&hl=nl&_ga=1.248077376.653459649.1455199417
Borgvliet 18 Oss, Noord-Brabant 5346 XD Netherlands
Phone: 0412651396